*-*

Σάββατο, 14 Ιουλίου 2012

Χυλοπίτες - Λαζάνια (ζύμη και κατασκευή)

Τούτο το άρθρο είναι αφιερωμένο στις  γυναίκες  της υπαίθρου, που ασχολούνται  ακόμη  φτιάχνοντας αγνές παραδοσιακές τροφές για όλο τον χρόνο, είναι αφιερωμένο, σε αυτούς πού  θέλουν να τρέφοντα αγνά, και όχι με μηχανοποιημένα τρόφιμα, είναι αφιερωμένο στις κοπελιές και τους φίλους όλους του GreekMasa.gr, που δεν ξέρουν πως να το φτιάξουν μόνοι τους (γιατί εδώ που τα λέμε άλλη χάρη έχει να το κάνεις μόνος(η) σου....!) και πάνω από όλα είναι αφιερωμένο στις  γιαγιούλες  από την Λαμία, Τρίκαλα και  από την  Τρίπολη, που ρώταγα το καλοκαίρι στην θάλασσα, στην Παραλια τοων Αγίων Αποστόλων-Καλάμου,  και  που με  συμβούλευσαν, πως να μάθω να  φτιάχνω, τις  βασικές συνταγές ζυμώματος, και όλη την διαδικασία παρασκευής τους... Νάναι καλά  όπου βρίσκονται στον Ουρανό ή στην Γή. Τις ευχαριστώ από την καρδιά μου
Σημέιωση: Τις φτιάχνουμε τον Ιούνιο,  Ιούλιο, και  Αύγουστο  πού το γάλα είναι ιδιαίτερα παχύ , ιδίως τον Ιούλιο και τον Αύγουστο.Απαραίτητη προϋπόθεση,  να μην  είναι συννεφιασμένος ο καιρός!
1η Συνταγή: Χυλοπίτες

Υλικά 

  • 1 κιλό γάλα  πρόβειο  ή κατσικίσιο ή αγελαδινό  φρέσκο και παχύ.
  • 6-8  φρέσκα αυγά   για λιγότερη χοληστερίνη !! {Στα χωριά βάζουν 20-30 } !!! 
  • 1 ½  κουταλιά  του γλυκού  αλάτι, 
  • ½ κουταλάκι του γλυκού σόδα.
  • 1 ½   κιλό αλεύρι  σιμιγδαλένιο  {σταρένιο } ,
  • 2 κιλά αλεύρι φαρίνα ,  για  φύλλο
Εργαλεία
  • 1 μεγάλη  πήλινη λεκάνη  για ζύμωμα,
  • 1 πλάστη ξύλινο  λεπτό και ψιλό ,
  • 1 τραπέζι καθαρό,
  • 2 κρεβάτια με σεντόνια καθαρά  στρωμένα στην δροσιά,
  • 2 τούλια  μεγάλα σαν σεντόνια,
  • 1 μαχαίρι κοφτερό και
  • 1 κατσαρόλα  για να βράσουμε το γάλα.
  • 1 μεγάλη βαμβακερή  μαξιλαροθήκη

Εκτέλεση

Βράζω το γάλα., πού έχω  διαλύσει μέσα  το αλάτι. Το αφήνω  να φουσκώσει, και το ανακατεύω να ξανά φουσκώσει,  αλλά όχι να χυθεί. Ρίχνω και την σόδα,  και ανακατεύω να διαλυθεί , για να μην κόψει το γάλα, διότι  είναι αγνό και παχύ. Όταν κρυώσει, σε μια μεγάλη  λεκάνη {πήλινη}, ρίχνω το γάλα και τα αυγά και τα ανακατεύω ,  και σιγά – σιγά,  ρίχνω  το αλεύρι,  μέχρι να το απορροφήσει  όλο και να γίνει ένα σφιχτό ζυμάρι,   που το ζυμώνω με τις γροθιές μας, και  το πλάθω σε  μπάλες στρογγυλές σαν μεγάλα μπολ, και τα αφήνω για μια ώρα , αλευρωμένα και σκεπασμένα,  σε μια δροσερή γωνιά,   για να  γίνει το ζυμάρι έτοιμο για πλάσιμο,  {πράγμα   πού σημαίνει,  ότι, σ΄ αυτό το διάστημα, σχηματίζεται μια ουσία, πού λέγεται γλουτένη , αυτό  είναι ένα είδος ενζύμου,  και αυτή η  ουσία είναι πού διευκολύνει,  στο  εύκολο άνοιγμα των  φύλλων!! 
Όταν λοιπόν είναι ώρα για   άνοιγμα των φύλλων, παίρνω τον πλάστη τον  λεπτό και ψιλό, και αλευρώνω καλά το τραπέζι μας, και το ζυμάρι  πάνω και κάτω, και πιέζω απαλά την μπάλα  της ζύμης ,πρώτα με τα δάκτυλα και κατόπιν με τον πλάστη, να γίνει μια ομοιόμορφη πίτα χοντρή. 
Ξανά  αλευρώνω,  για να μην κολλάει το ζυμάρι, και  τυλίγω,  πότε πλάγια , πότε ανάποδα,  σε ρολό την ζύμη γύρω από τον πλάστη και την χαϊδεύω απαλά  από την μέση του πλάστη προς τα  άκρα του πλάστη πάρα πολλές φορές , κινώντας τον πλάστη  ταυτόχρονα με κίνηση εμπρός- πίσω  με  τυλιγμένο σαν  ρολό  το φύλλο  γύρω του, τυλίγοντας  και ξετυλίγοντας πάλι το φύλλο πού σχηματίζεται,  και όταν βλέπω πως κολλάει, το αλευρώνω επάνω και κάτω, μέχρι να σχηματισθεί ένα φύλλο, μεγάλο και στρογγυλό,  χωρίς τρύπες. 
Κάθε φύλλο πού φτιάχνω το απλώνω  σε ένα κρεβάτι στην δροσιά επάνω σε καθαρό σεντόνι και από επάνω  απλώνω ένα τούλι μεγάλο για να μην πλησιάζουν οι μύγες και το μολύνουν. Κάθε 5΄-10΄  της ώρας ελέγχω  εάν στέγνωσε και έγινε  σαν μισόστεγνο λεπτό χαρτί, τότε είναι καιρός να το τυλίγω  γύρω από τον πλάστη και να το κόψουμε κατά μήκος του πλάστη με μια βαθιά  κοψιά .  Σχηματίζονται αρκετές  φαρδιές λωρίδες σαν αυτές πού  τυλίγω τα τυροπιτάκια. Τότε  ακουμπάω απαλά και  κατά πλάτος την παλάμη  του χεριού μου  κάθετα {σταυροειδώς} με τις λωρίδες, και αρχίζω να κόβω  λεπτές λωρίδες σαν  λαζάνια. Αν  θέλω τα αφήνω έτσι ,  αν θέλω να γίνουν χυλοπίτες τότε τις  ξανακόβω  μικρότερα τετραγωνάκια  όσο ψιλά θέλω  πάντα με την παλάμη  απαλά  επάνω στις λωρίδες του ζυμαριού {φύλλου}.
Απλώνω πάλι τις κομμένες  χυλοπίτες τώρα  στο κρεβάτι αραιά  και με τούλι επάνω  για να  στεγνώσουν στην δροσιά για 5 τουλάχιστον 24ωρα , ανακατεύοντας ελαφρά από καιρού εις καιρόν. Τις φυλάω κατόπιν σε βαμβακερή  μαξιλαροθήκη  για να μην μουχλιάζουν και να αναπνέουν και να μην  σκουληκιάζουν  και κάνουν μαμούνια. Τις φυλάμε σε μέρος δροσερό , αν είναι δυνατόν στον αέρα.  Μπορούμε ,  μετά από 1 μήνα  να  τις αποθηκεύσω  μέσα σε  ένα τάπερ  όπως είναι με την  μαξιλαροθήκη, ή να τις βάλω  μέσα σε ένα  χαρτοκούτι ή τσίγκινο  κουτί στρωμένο πάνω  κάτω και  γύρω- γύρω  με λαδόκολα.  Το καλοκαίρι όσες περίσσεψαν από τον χειμώνα  τις φυλάμε σε  πολύ καλή συσκευασία   μέσα στο ψυγείο.

4 σχόλια:

  1. εγω τισ εκανα σκριβως οπως τισ γραφεις. θελω να μου πεις γιατι που τις εβρασα μου ελιωσαν αμεσως σαν κρεμα γινανε. και γιατι τριβονται τωρα που ξεραθηκαν. ευχαριστω.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Να ξέρεις πώς οι χυλοπίτες θέλουν καλό στέγνωμα. Και επίσης οι σπιτικές χυλοπίτες δεν χρειάζονται πολύ βράσιμο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. ¨Οταν σας τρίβονται οί χυλοπίτες αυτό είναι δείγμα ότι κάτι συνέβη με το ζύμωμα. ¨Η δεν ενώθηκαν τά υλικά καλά ή κάποιο λάθος έγινε στην δοσολογία των υλικών.
    Ϊσως αυτό να αποτελεί και τον λόγο για τον οποίο στο βράσιμο λειώνουν. Μήπως έβαλες πολύ γάλα;

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Χαλβάς σπιτικός - Μία συνταγή της Αρκαδίας



Υλικά
1 φλιτζάνι τσαγιού
ελαιόλαδο
2 φλιτζάνια τσαγιού ψιλό σιμιγδάλι

3 φλιτζάνια τσαγιού ζάχαρη

4 φλιτζάνια τσαγιού νερό

1 φλιτζάνι τσαγιού μαύρη σταφίδα

1 κουταλιά σούπας κανέλα
1 φλιτζάνι τσαγιού καρύδια κοπανισμένα
ΕκτέλεσηΣε βαθιά κατσαρόλα βάζουμε το λάδι και, όταν κάψει, ρίχνουμε το σιμιγδάλι και ανακατεύουμε με ξύλινη κουτάλα συνεχώς μέχρι να 'καβουρντιστεί'. Προσθέτουμε την κανέλα και, χαμηλώνοντας τη φωτιά, ρίχνουμε το νερό, στο οποίο προηγουμένως έχουμε διαλύσει τη ζάχαρη. Συνεχίζουμε το ανακάτεμα χωρίς διακοπή, έως ότου ο χαλβάς ξεκολλήσει τελείως από την κατσαρόλα και δεν έχει καθόλου υγρασία. Λίγο πριν τον βγάλουμε από τη φωτιά, ρίχνουμε τη σταφίδα. Τον βάζουμε σε φορμάκια και τον σερβίρουμε πασπαλισμένο με ζάχαρη, κανέλα και κοπανισμένα καρύδια.
Πηγή συνταγής: το βιβλίο 'Παραδοσιακές Συνταγές της Αρκαδίας' της Θηρεσίας Κοντογιάννη, 2η έκδοση, Εκδόσεις 'Μαϊνάς', 1999
άπό

ΓΑΣΤΡΑ. ΕΝΑΣ ΦΟΡΗΤΟΣ ΦΟΥΡΝΟΣ.

Η γάστρα ήταν ένα απαραίτητο σκεύος της υπαίθριας ζωής. Πολύ λίγες
οικογένειες διέθεταν μόνιμους φούρνους στα ορεινά χωριά. Για να ψήσουν ψωμί ή φαγητό του φούρνου, έπρεπε να βρουν άλλο τρόπο. Η λύση ήταν ένας φορητός και γρήγορος φούρνος. Αυτό ήταν η γάστρα.

Η γάστρα αποτελείτο από μια ημισφαιρική χονδρή λαμαρίνα, που στο πάνω μέρος είχε μια λαβή για να μπορούν να τη σηκώνουν με το «ξυθάλι». Χαμηλότερα από τη λαβή είχε ένα μεταλλικό στεφάνι για να κρατάει τις ζεστές στάχτες και τ' αναμμένα κάρβουνα. Στη «γωνιά», η οποία αποτελείτο από «σίμαλες» πλάκες για να κρατούν την θέρμανση, άναβαν δυνατή φωτιά από λεπτά ξύλα για να κάνουν γρήγορη και δυνατή φλόγα και να δημιουργούν κάρβουνα πολύ γρήγορα.
Πάνω σε αυτήν τη φοβερή φωτιά τοποθετούσαν τη γάστρα, η οποία γινόταν κατακόκκινη από τη δυνατή φλόγα. Όταν η φωτιά κατέπαυε, οι νοικοκυρές καθάριζαν τη γωνιά, έβαζαν το στρογγυλό ταψί με το ψωμί ή το φαγητό, μετά τη γάστρα και ύστερα τα κάρβουνα και τις ζεστές στάχτες πάνω και γύρω στη γάστρα και εσφράγιζε το φορητό φούρνο.


Σε δύο η τρεις ώρες το φαγητό ή το ψωμί ήταν έτοιμο.
Η γάστρα ήταν ένας πρωτόγονος φορητός φούρνος. Τον έπαιρνες μαζί σου, τον φόρτωνες στο γαϊδουράκι ή στο μουλάρι μαζί με τα πενιχρά τρόφιμα και με το πιτσιρίκι κάπου-κάπου. Έτσι μπορούσες να ψήσεις ψωμί (απαραίτητο), πίτες κρέας, μπακλαβά και άλλα.

Η γάστρα μαζί με την πυροστιά , το ξυθάλι, ένα κακάβι με το καπάκι για πιάτο, ήταν τα βασικά σκεύη της υπαίθριας κουζίνας.


Περιττό να πούμε ότι το φαγητό είχε υπέροχη γεύση, γιατί η γάστρα εσφράγιζε καλά και κρατούσε μέσα τα υγρά και έψηνε πολύ σιγά.
Άλλα σκεύη της χωριάτικης μαγειρικής ήταν το τηγάνι, το ταψί (στρογγυλό), η χουλιάρα (κουτάλα), ο τέτζερης, ο μαστραπάς και άλλα. Καλή Όρεξη!...

πηγή

Το λίχνισμα... όπως τα παλιά χρόνια